سرمایه گذاری در ایران (بخش چهارم: مسکن)

لینک دانلود

اپیزود ششم پادکست اقتصادی رادیو باتاب کارا

در اپیزود ششم پادکست اقتصادی رادیو باتاب کارا، سرمایه گذاری در مسکن را بررسی می‌کنیم، همچنین مزایا و معایب سرمایه گذاری در مسکن را در شرایط فعلی کشور ایران بررسی خواهیم کرد.

منتظر نظرات، انتقادات و پیشنهادات شما درباره پادکست اقتصادی رادیو باتاب کارا هستیم.

شما می‌توانید علاوه بر وبسایت ما، از طریق تلگرام و اینستاگرام باتاب کارا نیز با ما در ارتباط باشید.

منتظر شما هستیم!

سرمایه گذاری در مسکن در ایران

یک مطالعه که گروه مشاوره هاروارد در دهه 40 در ایران انجام دادند حاکی از آن است که مردم ایران علاقه زیادی به سرمایه‌گذاری در زمین و مسکن در آن سال‌ها داشتند و سعی می‌ کردند تا بیشتر پس‌انداز خود را در این بخش سرمایه‌گذاری کنند. امروزه نیز این دغدغه یعنی خرید زمین و مسکن وجود دارد، هرچند که زمان‌‌های قبل این کار شدنی‌تر بود.

بخش مسکن در ایران همواره در معرض دلال‌بازی ها و تاخت و تاز سوداگری‌های بی‌ثبات‌کننده بوده و به عبارت بهتر، فعالیت ساخت و ساز و فروش ملک یکی از راه های درآمد هنگفت در ایران شده و از این طریق برخی یک شبه ره صدساله رفتند. در صورتی که در یک اقتصاد سالم اساسا مسکن می‌بایست برای استفاده و بهره‌برداری مصرف‌کننده‌ها ساخته و عرضه گردد و اگر بین ساخت و ساز و تقاضای مسکن فاصله زیادی ایجاد شود، این مساله حکایت از ورود آن به سبد سرمایه‌گذاران و سوداگران دارد. البته مسیر حرکت مسکن در دهه‌های قبل و خشت‌های کجی که گذاشته شد باعث گردید تا قیمت مسکن متناسب با حقوق و دستمزد بالا نرفته و تامین مسکن به عنوان یکی از مهم‌ترین نیازهای بشری برای عامه مردم، مدام پرهزینه‌تر و دشوارتر گردد.

مشکلات بخش سرمایه گذاری در مسکن

بخش سرمایه‌گذاری در مسکن، امروز نه تنها هیچ نگاهی به توسعه روستایی نداشته، حتی با ضوابط شهرسازی و معیارهای اقتصاد شهری نیز تطابق چندانی ندارد. که این امر خود باعث ایجاد شکاف بین طبقه مرفه شهری و حومه مهاجرپذیر شهرها شده و اولین آسیب آن نیز در عدم تعادل‌های فرهنگی و اجتماعی شهروندان ظاهر می‌گردد. تا جایی که به جرات می‌توان گفت شهرهایی مانند تهران یا برخی از مراکز استان‌ها از استانداردهای شهری فاصله گرفته‌اند و تنها به جان‌پناهی برای گذران زندگی و کسب درآمد تبدیل شده‌اند. تراکم جمعیت، ترافیک شدید، آلودگی هوا، خیابان‌ها و گذرگاه‌های غیراستاندارد و ساختمانهای ناایمن، تنها بخشی از ضعف‌های شهرسازی در شهرهایی مانند تهران است.

سرمایه‌گذاری در بخش مسکن به قدری سوداگرانه شده که دیگر امنیت و مقاوم بودن آن تا حد زیادی ارزش خودش رو از دست داده و واسطه‌ها با دست گذاشتن روی زمین‌های ارزشمند و ساختن ساختمان های غیراصولی، به آنهایی که دنبال سقفی امن می‌گردند، مسکن عرضه می کنند. همان مسکنی که اگرچه بسیار گران است و ناایمن، اما با خرید آن جای خوبی سرمایه‌گذاری کرده‌اید!

قیمت مسکن به چه عواملی وابسته است؟

قیمت مسکن از دو دسته عوامل تاثیر می‌گیرد. یک دسته عوامل مربوط به طرف تقاضا و دسته دیگر مربوط به طرف عرضه هستند. افزایش قیمت مسکن، قیمت زمین و قیمت مصالح ساختمانی از جمله عوامل موثر روی عرضه می‌باشد. از طرف دیگر سمت تقاضا نیز دو عامل وجود دارد. تقاضای واقعی مسکن که تقاضای ناشی از نیاز خانوار است و تقاضای سرمایه‌ای مسکن که برای حفظ ارزش دارایی‌هاست. در واقع چیزی که باعث شکل گرفتن الگوی متفاوتی برای تغییر قیمت بخش مسکن است، تقاضای سرمایه‌ای مسکن در ایران است. هرچند عامل اصلی این اتفاق (یعنی شکل‌گیری تقاضای سرمایه‌ای مسکن) سیاست‌های غلط دولت‌ها بوده و هست.

ضعف قوانین، سیاست‌های همسو یا سوداگری، ضعف بازار تسهیلات و چندین و چند عامل دیگر دست به دست هم داده‌اند تا این وضعیت میل به بهبود نداشته باشد. گاهی نیز قانونی برای حمایت از خریداران مسکن تصویب می‌شود که به واسطه تشدید شدن مشکلات در مدت کم، اثر خودش را از دست می‌دهد. البته با تمام این اوصاف همچنان منتظر بهبود سیاست‌ها در این حوزه هستیم و امیدواریم که مسکن به عنوان نیاز اولیه مردم جایگاه اصلی خود را پیدا کرده و سوداگری در این بخش حیاتی از بین برود. شاید این کار با تقویت بازار سرمایه و سوق دادن سرمایه‌ها به سمت اهداف توسعه‌ای کشور محقق گردد.