توان اقتصادی اروپا در برجام

تحلیل  |  تاریخ: 1397/7/21 | نویسنده: گروه تحلیلی باتاب کارا

پس از خروج یک جانبه آمریکا از برجام در 18 اردیبهشت ماه امسال، وزیر امور خارجه کشورمان در شورای اتحادیه اروپا با خانم موگرینی دیدار کردند و پس از این دیدار، موگرینی بیانیه ای را در 9 بند در خصوص تعهد اروپا به حفظ برجام بدون آمریکا قرائت نمود. اگرچه می توان این بیانیه را گامی رو به جلو قلمداد کرد ولی به نظر نباید بیش از حد به آن دل خوش کرد.

از یک سو باید توجه داشت که باقی ماندن اروپا در تهعد برجام یک بازی برد–برد است. اتحادیه اروپـا از سرمـایه گذاری در حوزه های مختلف از جمله انرژی سود خواهد برد و از طرفی حضور اروپا در منطقه می تواند مانع بروز رویارویی ها ی نظامی در آینده باشد. از طرف دیگر ایران از جذب سرمایه ی اروپا و انتقال تکنولوژی سود و بهره ی گزافی خواهد برد و در این شرایط اقتصادی این حضور برای ما بسیار حیاتی خواهد بود. اما در صورتی که بخواهیم کمی دقیق تر و عمیق تر به مسأله نگاه کنیم، حفظ روابط اقتصادی ایران و اروپا بیشتر به یک نیت شبیه است  تا یک عمل. در ادامه به چند مورد از این محدودیت ها اشاره می شود.

شاید مهمترین نقطه ی فشار تحریم ها برای ایران را بتوان در تحریم های بانکی مشاهده کرد. ایران نیز شرط امکان بازگشایی خطوط اعتباری را مطرح کرد، اما به نظر من این اتفاق نخواهد افتاد، چرا که آمریکا به صورت بی سابقه ای در گذشته بانک های اروپایی که با ایران همکاری داشته اند را جریمه کرده است. بانک های اروپایی در صورت همکاری با ایران باید در خصوص این جریمه های هنگفت پاسخگوی سهام داران خود باشند و توقف فعالیت های خود در آمریکا را به جان بخرند و این بسیار دور از ذهن خواهد بود.

مورد دیگر اینکه در هفته های اخیر آمریکا مشغول بررسی راه های مسدود کردن انتقال نفت خام ایران از خلیج فارس، از طریق تحریم کشتی های حامل بار ایران توسط شرکت های بیمه کشتیرانی بوده است. در واقع آمریکا می خواهد از این طریق هزینه ی مبادله با ایران را افزایش دهد. شرکت های معروف بیمه کشتیرانی ، عموماً بورسی هستند و دولتها نقش حاکمیتی کم رنگی در تصمیم گیری آنها خواهند داشت. بنابراین هیچ توجیهی ندارد که به خاطر یک مسأله ی سیاسی، منافع اقتصادی سهام دارانشان را به خطر بیاندازند.